Spring naar content
Samen

Betere begeleiding dankzij ervaringsdeskundige in het zorgteam

Een gebroken been geneest, een psychische aandoening niet altijd. Maar je kunt er wel mee leren omgaan, en een zo zelfstandig mogelijk leven leiden. Om cliënten hierbij zo goed mogelijk te begeleiden, is Kwintes een pilot gestart met herstelondersteunende zorg. Sinds 2020 versterkt een ervaringsdeskundige de zorgteams in Amersfoort en Veenendaal.

Kwintes heeft al langer ervaringsdeskundigen in dienst. Maar nog niet eerder draaiden ze mee in een zorgteam. In 2020 kwam daar verandering in. Ervaringsdeskundige Kate de Vos sloot zich aan bij twee zorgteams in Amersfoort en Veenendaal. Zelf leerde zij omgaan met haar psychische kwetsbaarheid, en nu ondersteunt ze cliënten vanuit die eigen ervaring. ‘Ook ik heb met vallen en opstaan leren herstellen’, vertelt Kate. ‘En dat proces gaat nog altijd door. Die herkenning is belangrijk voor cliënten.’

Snappen wat de cliënt doormaakt

Cliënten kunnen in het bijzijn van Kate een WRAP maken: een Welness Recovery Action Plan, een plan om hun welzijn te vergroten. De WRAP biedt ze een gereedschapskist vol tools om de regie over hun leven te pakken en zich weer goed te voelen. ‘Cliënten stellen me veel praktische vragen over hoe ik bepaalde dingen heb aangepakt om er weer bovenop te komen. Hierdoor bied ik op een ander niveau zorg.’

Een rolmodel voor de cliënt

Het grote voordeel van een ervaringsdeskundige is dat de cliënt een rolmodel heeft. Die denkt: als het Kate lukt om er bovenop te komen, kan het mij ook lukken. ‘Dat biedt hoop’, vertelt Hendriët Borreman, zorgmanager van de teams waar de pilot draait. Voor haar is het daarom glashelder: een ervaringsdeskundige in je team heeft toegevoegde waarde. ‘Kate is ook aanwezig bij de cliëntbesprekingen van het zorgteam. Collega’s raadplegen haar steeds vaker, en in het overleg geeft Kate ook zelf aan wanneer ze een rol voor zichzelf ziet bij een cliënt.’

De grote impact van stigma’s

Naast de inzet van ervaringsdeskundigen gaat Kwintes ook aan de slag met stigmatiserend gedrag. Cliënten lopen in hun herstelproces vaak aan tegen vooroordelen: ‘Hij denkt zo zwart-wit. Maar ja, hij is ook autistisch.’ Stigmatiseren gebeurt in alle lagen van de maatschappij – zélfs bij hulpverleners, weet Elize Noorman. Ze is persoonlijk begeleider bij Kwintes en onlangs afgestudeerd op het onderwerp. ‘Een cliënt heeft vertrouwen in zijn behandelaar. Een stigma of betuttelend gedrag van zijn kant komt dus nóg harder binnen.’

Training in destigmatiseren

Om die reden is destigmatiserend handelen inmiddels de norm bij Kwintes. Elize traint zorgteams hierin. Met de digitale ‘Quick Scan Destigmatisering’ analyseert ze waaraan een team behoefte heeft op het gebied van stigma, zowel kennis als vaardigheden. Daarna volgt een trainingsperiode. ‘Medewerkers leren hoe je verschillende vormen van stigma herkent bij anderen. Bijvoorbeeld bij familie en buurtgenoten van de cliënt, maar ook bij collega’s. Ook geeft de training handvatten: hoe ga je het gesprek vervolgens aan?’

Stigma’s bespreekbaar maken

Als Kwintes vrij van stigma’s wil worden, moet de hele organisatie zich ervan bewust zijn. ‘Veel zorgteams denken dat stigmatiseren bij hen niet gebeurt. Maar als ik een paar voorbeelden geef, herkennen de meesten het vrijwel direct. Gelukkig zijn begeleiders gemotiveerd om er iets aan te doen. En dat is fijn, want het begint met erkennen dát je stigmatiseert.’